Ο καλοκαιρινός εφιάλτης πολλών ατόμων είναι η κυτταρίτιδα! Αρχικά να ξεκαθαρίσουμε ότι η κυτταρίτιδα, όπως την εννοεί ο κόσμος, είναι κάτι τελείως φυσικό και συνηθισμένο. Το πρόβλημα με την κυτταρίτιδα ξεκινάει όταν αρχίζει και είναι εμφανής και το δέρμα μας έχει την όψη «φλοιού πορτοκαλιού».

Τι είναι όμως κυτταρίτιδα και πώς μπορούμε να μειώσουμε την εικόνα/εμφάνιση της κυτταρίτιδας;

Κυτταρίτιδα στην ιατρική ορολογία είναι μια βαριά νοσολογική οντότητα που σημαίνει μια διάχυτη φλεγμονή στο υποδόριο λίπος, δηλαδή το λίπος που βρίσκεται κάτω από το δέρμα. Κάποιος με κυτταρίτιδα έχει πολύ πόνο και απαιτείται η χορήγηση υψηλών δόσεων αντιβιοτικών.

Στην καθομιλουμένη όμως εννοούμε κάτι διαφορετικό. Κυτταρίτιδα είναι ένας όρος που περιγράφει τα εξογκώματα και τις ραβδώσεις που εμφανίζονται στο δέρμα.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή και ας ξεκινήσουμε με λίγη ανατομία! Το δέρμα αποτελείται από 3 στιβάδες: την επιδερμίδα, το χόριο (το χόριο συγκροτείται από συνδετικό ιστό) και το υποδόριο λίπος (το οποίο αποτελείται από λιποκύτταρα και μέσα στο υποδόριο λίπος πορεύονται τα λεμφαγγεία).

Στην καθομιλουμένη, λοιπόν, με τον όρο κυτταρίτιδα εννοούμε τη διόγκωση των λιποκυττάρων στον υποδόριο ιστό (στον ιστό δηλαδή κάτω από την επιδερμίδα και το χόριο), η οποία συνήθως συνοδεύεται με λεμφοίδημα, δηλαδή κατακράτηση υγρών του σώματος. Η κατακράτηση υγρών είναι αποτέλεσμα των διογκωμένων λιποκυττάρων.  Τα λεμφαγγεία,  τα οποία πορεύονται μέσα στο υποδόριο λίπος, πιέζονται από τα διογκωμένα λιποκύτταρα και αυτό έχει ως αποτέλεσμα  να δυσχεραίνεται η επαναφορά της λέμφου, να έχουμε λεμφική στάση (κατακράτηση υγρών) και στη συνέχεια εμφάνιση της κυτταρίτιδας.

Επομένως, η κυτταρίτιδα είναι το αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης των λιποκυττάρων και των λεμφαγγείων με τον συνδετικό ιστό του δέρματος που βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια της επιδερμίδας. Τα διογκωμένα λιποκύτταρα μαζί με τα πιεσμένα  λεμφαγγεία πιέζουν τον συνδετικό ιστό στό χόριο του δέρματος και αυτή η πίεση προκαλεί την όψη «φλοιού πορτοκαλιού» στο δέρμα. Παρατηρείται συνήθως στην περιοχή των γλουτών και των μηρών, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε άλλες περιοχές του σώματός μας. Η κυτταρίτιδα είναι συνήθως πιο εμφανής στις γυναίκες λόγω της διαφορετικής κατανομής του σωματικού λίπους στο γυναικείο σώμα, συνδετικό ιστό και μύες. Επιπλέον, όσο μεγαλώνουμε ο συνδετικός ιστός χάνει την ελαστικότητά του και έτσι η κυτταρίτιδα γίνεται πιο ορατή. Η κυτταρίτιδα δεν είναι τόσο εμφανής στις πιο σκουρόχρωμες επιδερμίδες.

Υπάρχουν 3 είδη κυτταρίτιδας με βάση την εικόνα του δέρματος. Πιο συγκεκριμένα:  

  1. η κυτταρίτιδα είναι εμφανής μόνο όταν πιέζουμε με τα χέρια μας το δέρμα

  2. η κυτταρίτιδα είναι εμφανής μόνο όταν το άτομο στέκεται όρθιο

  3. η κυτταρίτιδα είναι ορατή όταν το άτομο είναι είτε σε όρθια είτε σε ξαπλωτή θέση

Τι δίαιτα μπορούμε να ακολουθήσουμε για την καταπολέμηση της κυτταρίτιδας;

Πρώτα θα πρέπει να καταλάβουμε τι είναι αυτό που προκαλεί την εμφάνισή της. Οι παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν την εμφάνιση της κυτταρίτιδας είναι κυρίως το υπερβάλλον σωματικό λίπος, η δομή του συνδετικού ιστού στο δέρμα (η απώλεια ελαστικότητας του δέρματος), η κληρονομικότητα και οι ορμονικές διαταραχές. Όλοι οι παραπάνω παράγοντες δυσχεραίνουν τη σωστή κυκλοφορία της λέμφου. Έτσι λοιπόν η ενδεδειγμένη διατροφική αγωγή για την καταπολέμηση της κυτταρίτιδας επιλέγεται βάσει του παράγοντα που την προκαλεί. Η διατροφή δεν μπορεί να αλλάξει τη δομή του συνδετικού ιστού. Αυτό που μπορούμε όμως να πετύχουμε μέσω της διατροφής και έτσι να μειώσουμε την εικόνα της κυτταρίτιδας είναι:

α) να μειώσουμε το σωματικό λίπος και  με αυτόν τον τρόπο να πετύχουμε καλύτερη κυκλοφορία και μικρότερη πίεση στον συνδετικό ιστό ώστε τα εξογκώματα να μην είναι τόσο έντονα

β) να βοηθήσουμε τις συνθήκες κυκλοφορίας της λέμφου

γ) να ενισχύσουμε την καλή υγεία του δέρματος

Γενικές διατροφικές συμβουλές για τη μείωση της κυτταρίτιδας είναι:

  • Πίνετε πολύ νερό. Το νερό βοηθάει στην καλή κυκλοφορία του αίματος και έτσι μπορεί να βοηθήσει στην ελάττωση της κυτταρίτιδας. Η αφυδάτωση κάνει την κυτταρίτιδα πιο εμφανή.
  • Τρώτε φρούτα και λαχανικά που περιέχουν κάλιο όπως για παράδειγμα αβοκάντο, μπανάνα, ντομάτα. Το κάλιο, είναι ένα ανόργανο στοιχείο το οποίο βοηθάει στην αποβολή των περιττών υγρών και ανακουφίζει από τις κατακρατήσεις.
  • Περιορίστε την κατανάλωση του αλατιού. Το νάτριο, που είναι το βασικό στοιχείο του αλατιού, σε αντίθεση με το κάλιο μπορεί να προκαλέσει κατακράτηση υγρών και για αυτό τον λόγο μπορεί να επιδεινώσει την εμφάνιση της κυτταρίτιδας. Τροφές πλούσιες σε αλάτι είναι κυρίως οι επεξεργασμένες τροφές, πολλά από τα προϊόντα αρτοποιίας, αλλαντικά, τυριά, καπνιστά προϊόντα και τροφές που φυλάσσονται σε κονσέρβα.
  • Καταναλώστε τροφές πλούσιες σε μαγνήσιο. Το μαγνήσιο μπορεί να βοηθήσει στον περιορισμό της κατακράτησης υγρών. Τροφές πλούσιες σε μαγνήσιο είναι οι ξηροί καρποί, τα προϊόντα ολικής αλέσεως, τα σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και η μαύρη σοκολάτα.
  • Περιορίστε την κατανάλωση αλκοόλ. Το αλκοόλ είναι μια ουσία με φλεγμονώδεις ιδιότητες και μπορεί να οδηγήσει εύκολα σε αφυδάτωση. Η αφυδάτωση δυσχεραίνει την εικόνα της κυτταρίτιδας.
  • Διατηρείστε ένα υγιές βάρος. Όλα τα άτομα, ανεξάρτητα από το βάρος τους, μπορούν να εμφανίσουν κυτταρίτιδα. Σε γενικές γραμμές όμως, όσο μικρότερα είναι τα λιποκύτταρα στον υποδόριο ιστό, τόσο λιγότερο εμφανής θα είναι η κυτταρίτιδα. Ωστόσο, η απώλεια σωματικού λίπους θα πρέπει να είναι σταδιακή, γιατί σε ορισμένες περιπτώσεις, η απώλεια βάρους οδηγεί σε χαλάρωση του δέρματος με αποτέλεσμα να γίνεται πιο εμφανής η κυτταρίτιδα.
  • Προσθέστε πρωτεΐνη σε κάθε γεύμα σας. Η πρωτεΐνη είναι ένα συστατικό το οποίο βοηθάει στη δημιουργία και αποκατάσταση νέων ιστών μεταξύ των οποίων και του συνδετικού ιστού. Για αυτό τον λόγο μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση πιο σφιχτού δέρματος.
  • Προσθέστε στη διατροφή σας τροφές πλούσιες σε βιταμίνη Α. Η βιταμίνη Α είναι μια λιποδιαλυτή βιταμίνη η οποία, μεταξύ άλλων, βοηθάει στην αποκατάσταση των ιστών. Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη Α είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα, ψάρι, αυγό, καρότο, κόκκινη πιπεριά.
  • Προσθέστε στη διατροφή σας τροφές πλούσιες σε βιταμίνη Ε. Η βιταμίνη Ε είναι επίσης μία λιποδιαλυτή βιταμίνη με αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη Ε είναι οι ξηροί καρποί, οι σπόροι, το ελαιόλαδο, το αβοκάντο, τα λιπαρά ψάρια.
  • Εμπειρικά έχει διαπιστωθεί ότι κάποιες τροφές μπορούν να βελτιώσουν την όψη της κυτταρίτιδας. Τέτοιες είναι: μήλο, αχλάδι, πορτοκάλι, ρόδι, φράουλες, καρπούζι, ανανάς, σέλινο, αγγούρι, σπαράγγια, μαϊντανός, αγκινάρες, μάραθος.

Η άσκηση γενικότερα και η ενδυνάμωση και τόνωση των περιοχών όπου η κυτταρίτιδα είναι εμφανής, βοηθάνε στη μείωση της κυτταρίτιδας. Το λεμφικό μασάζ επίσης μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της κυτταρίτιδας. Από την άλλη το κάπνισμα επιβαρύνει την κυκλοφορία του αίματος και για αυτό δε βοηθάει στην καταπολέμηση της κυτταρίτιδας.

Να θυμόμαστε ότι όλοι έχουμε κυτταρίτιδα και ότι είναι κάτι φυσικό και αναμενόμενο. Με αυτές τις διατροφικές συμβουλές μπορούμε απλά να την κάνουμε λιγότερο ορατή!